Przejdź do treści

Poradnik · 6 minut czytania · aktualizacja: 27 października 2026 r.

Czy moja firma jest podmiotem stosującym w rozumieniu AI Act?

Jeśli ktokolwiek w Państwa firmie korzysta w pracy z ChatGPT, Copilota, asystenta AI do sporządzania notatek lub funkcji AI w codziennym oprogramowaniu, odpowiedź niemal na pewno brzmi: tak. Wyjaśniamy, co to oznacza, jakie obowiązki już mają zastosowanie i co należy zrobić.

Krótka odpowiedź

Unijny akt w sprawie sztucznej inteligencji (AI Act) określa organizację, która wykorzystuje system AI, nad którym sprawuje kontrolę, mianem podmiotu stosującego. Jedynym wyjątkiem jest wykorzystywanie AI wyłącznie w ramach osobistej działalności pozazawodowej. Wielkość firmy nie ma znaczenia, podobnie jak to, czy narzędzie zostało przez Państwa stworzone, czy za nie Państwo płacą, czy też korzystają z wersji bezpłatnej: jeżeli AI jest wykorzystywana na potrzeby Państwa działalności, to Państwa firma jest podmiotem stosującym.

Akt odróżnia podmioty stosujące od dostawców, czyli firm, które rozwijają system AI i wprowadzają go do obrotu pod własną nazwą. Większość małych i średnich przedsiębiorstw jest wyłącznie podmiotami stosującymi. Najcięższe obowiązki spoczywają w większości na dostawcy; podmiot stosujący odpowiada za sposób korzystania z narzędzia.

Akt obejmuje również firmy spoza UE, w tym z Wielkiej Brytanii, jeżeli wyniki działania systemu AI są wykorzystywane w UE.

Przykłady

Są Państwo podmiotem stosującym, jeżeli na przykład…

Pracownicy korzystają z asystentów czatowych

Pracownicy przygotowują e-maile, podsumowania lub raporty za pomocą ChatGPT, Gemini, Claude lub Microsoft Copilot, na kontach służbowych lub prywatnych.

Państwa oprogramowanie ma wbudowaną AI

System CRM ocenia potencjalnych klientów, program księgowy proponuje księgowania, oprogramowanie do spotkań sporządza protokoły lub system helpdesk przygotowuje odpowiedzi.

Klienci rozmawiają z AI

Chatbot odpowiada na pytania na Państwa stronie internetowej lub AI tworzy publikowane przez Państwa opisy produktów, obrazy czy filmy.

AI pomaga w podejmowaniu decyzji dotyczących ludzi

Narzędzie sortuje aplikacje kandydatów, układa grafiki pracowników, sprawdza zdolność kredytową lub oznacza klientów. Takie zastosowania wymagają największej ostrożności.

Nie są Państwo podmiotem stosującym, gdy…

Ktoś korzysta z AI wyłącznie w celach prywatnych, niezwiązanych z pracą, na przykład planując urlop na prywatnym koncie.

Mogą Państwo być również dostawcą, jeżeli…

Rozwijają Państwo system AI i oferują go pod własną nazwą albo umieszczają swoją nazwę na systemie AI wysokiego ryzyka lub wprowadzają w nim istotną zmianę.

Jakie obowiązki mają podmioty stosujące i od kiedy

AI Act jest stosowany etapami. Zmiany przyjęte w 2026 r. (rozporządzenie (UE) 2026/1744, obowiązujące od 27 lipca 2026 r.) przesunęły niektóre terminy, ale nie zmieniły opisanych poniżej obowiązków.

Od kiedyCo to oznacza dla podmiotu stosującego
2 lutego 2025 r.Kompetencje w zakresie AI (art. 4): podejmowanie środków wspierających kompetencje w zakresie AI pracowników i innych osób, które korzystają z AI w Państwa imieniu. Nie jest wymagany żaden certyfikat ani określony poziom, ale powinni Państwo być w stanie wykazać, co zrobili.
2 lutego 2025 r.Zakazane praktyki (art. 5): na przykład AI wyciągająca wnioski na temat emocji pracowników w miejscu pracy (z wyjątkiem względów medycznych lub bezpieczeństwa), scoring społeczny lub techniki manipulacyjne wyrządzające szkodę.
2 sierpnia 2026 r.Przejrzystość (art. 50): ujawnianie, że publikowane przez Państwa treści są deepfake’ami; ujawnianie, że tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym został wygenerowany przez AI, chyba że został sprawdzony przez człowieka, który ponosi za niego odpowiedzialność redakcyjną; informowanie osób, wobec których stosują Państwo systemy rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej.
2 grudnia 2026 r.Dwa nowe zakazy: wykorzystywanie AI do tworzenia intymnych wizerunków możliwych do zidentyfikowania osób bez ich zgody oraz wykorzystywanie AI do wytwarzania materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych.
2 grudnia 2027 r.Zastosowania wysokiego ryzyka (załącznik III): jeżeli wykorzystują Państwo AI do rekrutacji, zarządzania pracownikami, decyzji kredytowych, w edukacji lub do niektórych innych wymienionych celów, muszą Państwo postępować zgodnie z instrukcjami dostawcy, powierzyć nadzór ze strony człowieka przeszkolonym osobom, przechowywać rejestry zdarzeń i poinformować pracowników przed rozpoczęciem korzystania (art. 26).

RODO nadal obowiązuje równolegle z AI Act za każdym razem, gdy dane osobowe są wprowadzane do narzędzia AI lub z niego pochodzą.

Pięć kroków do wykonania w tym miesiącu

  1. Sporządzić listę wykorzystywanych narzędzi AI. Należy uwzględnić asystentów czatowych, funkcje AI w istniejącym oprogramowaniu oraz wszystko, z czego pracownicy korzystają na prywatnych kontach. Nie da się zarządzać czymś, czego się nie zidentyfikowało.
  2. Wykluczyć zakazane zastosowania. Należy sprawdzić, czy żadne narzędzie z listy nie wyciąga wniosków na temat emocji w miejscu pracy, nie stosuje scoringu społecznego ani nie manipuluje klientami.
  3. Wspierać kompetencje pracowników w zakresie AI. Każdej osobie korzystającej z AI należy zapewnić krótkie szkolenie i jasne zasady: zatwierdzone narzędzia, czego nigdy nie wprowadzać, kiedy człowiek musi sprawdzić wynik. Warto prowadzić rejestr osób, które je ukończyły.
  4. Sprawdzić przejrzystość. Należy zadbać o to, by klienci wiedzieli, kiedy rozmawiają z chatbotem, oraz oznaczać publikowane realistyczne obrazy, nagrania audio lub wideo wygenerowane przez AI.
  5. Oznaczyć zastosowania dotyczące ludzi. Jeżeli AI odgrywa rolę w rekrutacji, zarządzaniu pracownikami lub decyzjach o dostępie klientów do usług, już teraz należy zaplanować spełnienie obowiązków dotyczących systemów wysokiego ryzyka, które mają zastosowanie od grudnia 2027 r.

Pytania

Najczęstsze pytania małych firm

Czy korzystanie w pracy z ChatGPT lub Copilota sprawia, że moja firma jest podmiotem stosującym?

Tak. Korzystanie z narzędzia AI ogólnego przeznaczenia do celów służbowych sprawia, że Państwa organizacja jest podmiotem stosującym to narzędzie. Dostawca narzędzia ma własne, odrębne obowiązki.

Co, jeśli pracownicy bez naszej wiedzy korzystają z bezpłatnych prywatnych kont?

Jeżeli wykorzystują je do pracy, korzystanie to nadal odbywa się w imieniu Państwa organizacji. To dobry powód, aby ustalić jasne zasady dotyczące dozwolonych narzędzi i kont oraz uwzględnić je w szkoleniu pracowników.

Czy małe firmy są zwolnione z obowiązków?

Nie. Obowiązek dotyczący kompetencji w zakresie AI, zakazy i zasady przejrzystości mają zastosowanie niezależnie od wielkości firmy. W przypadku MŚP maksymalne kary pieniężne są ograniczone do niższej z dwóch wartości: kwoty stałej lub odsetka obrotu.

Czy potrzebujemy certyfikatu potwierdzającego kompetencje w zakresie AI?

Nie. Akt nie wymaga certyfikatu ani określonego poziomu wiedzy. Wymaga podejmowania środków wspierających kompetencje w zakresie AI. Praktycznym dowodem są szkolenia, pisemne zasady i rejestr osób, które je ukończyły. Jednym z takich środków jest nasz bezpłatny kurs „AI w pracy”.

Kto egzekwuje te przepisy?

Krajowe organy nadzoru rynku wyznaczone przez poszczególne państwa członkowskie. Kary za naruszenie obowiązku dotyczącego kompetencji w zakresie AI określa prawo krajowe.

Mamy siedzibę w Wielkiej Brytanii. Czy przepisy dotyczą również nas?

Mogą dotyczyć. Akt ma zastosowanie do dostawców i podmiotów stosujących spoza UE, jeżeli wyniki działania systemu AI są wykorzystywane w UE, na przykład w usługach świadczonych klientom z UE.

Niniejszy poradnik ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Uwzględnia rozporządzenie (UE) 2024/1689 zmienione rozporządzeniem (UE) 2026/1744. Aby szybko i bezpłatnie wstępnie ocenić swoją sytuację, mogą Państwo skorzystać z naszej samooceny AI Act; w sprawie porady dotyczącej Państwa sytuacji prosimy o kontakt.

Na jakim etapie jest Państwa firma?

30 minut · sześć ocen · uporządkowana lista działań · 195 € bez VAT.